Denizyolu Taşımacılığı Nedir?

Nakliye, küresel lojistikte her zaman önemli bir oyuncu olmuştur. Son yıllarda, muhtemelen yeni teknolojilerin ve e-ticaretin ortaya çıkması nedeniyle denizyolu taşımacılığının kullanımına olan talepte de artış olmuştur. Nakliye, bu yeni ihtiyaçları karşılamak için ideal bir seçim haline gelmiştir.

Son verilere göre, nakliyenin uluslararası lojistiğin %80 ila %90'ını oluşturduğu tahmin ediliyor. Bunlar, bu tür taşımacılığın önemi hakkında bir fikir edinmek için çok alakalı sayılardır.

Peki denizyolu taşımacılığı neden giderek daha önemli hale geliyor? Denizyolu taşımacılığının ne olduğuna ve getirdiği tüm avantajlara daha yakından bakalım.  

Denizyolu Taşımacılığı Nedir?

Kavram çok karmaşık değildir; denizyolu taşımacılığı, kargo gemileriyle taşınan büyük yükleri ifade eden bir terimdir.

1960'lı yıllardan itibaren konteynerlerin kullanılmaya başlanmasıyla büyük yüklerin taşınması kolaylaşmış, depolama ve ürün izleme maliyetleri azalmıştır. Tüm bunlarla birlikte denizyolu lojistiği, yük taşımacılığında başlıca seçeneklerden biri haline gelmiştir.

Günümüzün uluslararası lojistiğinde denizyolu taşımacılığını bu kadar önemli kılan özel niteliklerine biraz daha yakından bakalım. 

Denizyolu Taşımacılığının Özellikleri

Daha önce de belirttiğimiz gibi, denizyolu taşımacılığı uluslararası lojistiğin çok önemli bir parçasıdır. Bu rastgele bir gerçek değildir; her şeyden önce onu tanımlayan çekici özelliklerden kaynaklanmaktadır.

Denizyolu taşımacılığının temel özelliklerine bir göz atalım:

• Gemiler, diğer taşımacılık türleri için eşleştirilmesi çok zor olan yüksek tonaj kapasiteleriyle öne çıkıyor. Bu yüksek kapasite, deniz lojistiğinin en büyük varlıklarından biridir.
• Denizyolu taşımacılığı, büyük miktarların uluslararası alanda daha düşük maliyetle taşınmasına olanak tanır.
• Deniz lojistiği, çok yönlülüğe sahiptir; her türlü kargoya uyum sağlayabilen çok farklı tipte gemiler bulunmaktadır.
• Bazı durumlara rağmen denizyolu taşımacılığı serbest rekabet ilkesine tabi olduğundan geniş bir arz yelpazesi bulunmaktadır.

Bu özellikler, her işletmeye ve ihtiyaca uyum sağlayabilen bu lojistik türünün çekiciliğini ortaya koymaktadır. 

Denizyolu Taşımacılığının Çeşitleri

Denizyolu taşımacılığının çok yönlülüğü sayesinde, farklı denizyolu taşımacılığı türlerini tanımlamak mümkündür. Genellikle denizyolu taşımacılığı türlerini tanımlayan şey, kargo ve kargonun hacmidir.

Aşağıda bu lojistik içerisinde en yaygın denizyolu taşımacılığı türlerinden bazılarını sıralayacağız:

·        Konteyner Gemileri: Bunlar, malların taşınması için kullanılan en yaygın gemi türüdür. Konteynerler vasıtasıyla yapılan organizasyon, daha iyi bir kontrol ve büyük hacimli bir kargonun tutulmasını mümkün kılar. Bunlar büyük, modern, son teknoloji ürünü, hatta sıfır emisyon sağlayacak şekilde tasarlanmış gemilerdir.

·        Genel Kargo Gemisi: Bu daha temel bir gemi türü olup konteyner kullanımına izin vermez. En yaygın kullanımı kuru yük taşımacılığıdır. Bu gemi türünün malları yüklemek ve boşaltmak için kendi vinçleri vardır.

·        Dökme Yük Gemisi: Dökme yük gemilerinde, dökme şeklinde olan mineral, gübre gibi yüklerin deniz yoluyla taşınmasında kullanılırlar. Bunlar çok yönlü bir ulaşım türüdür, farklı mallara uyum sağlar ve farklı amaçlar için kullanılır.

Soğutmalı Gemi: Adından da anlaşılacağı üzere soğutma kapasitesine sahip bir gemi türü olup, çabuk bozulabilen gıdaların taşınması için idealdir. Taşıdıkları kargo türü nedeniyle, bu tip gemilerin hızı diğer gemilerden daha hızlıdır. Soğutmalı gemiler hakkında bir diğer ilginç gerçek ise, güneş ışınlarını mümkün olduğunca yansıtmak ve aşırı ısınmayı önlemek için genellikle beyaz olmalarıdır.

·   

·        Ağır Yük Kaldırma Gemileri: Son derece ağır yüklerin taşınması için tasarlanmış özel gemiler olup endüstriyel projelerde yaygın olarak kullanılırlar.

·        Roll on – Roll off Gemileri: Bunlar genellikle makine, araba, kamyon gibi tekerlekli yükleri taşıyan gemi türleridir. Bu tip yüklerin profesyonel sabitleme elemanları ile sabitlenip emniyete alınmasını sağlayan gemilerdir.

Bunların dışında, tanker, hayvan taşımacılığı gibi daha birçok gemi türü vardır. Denizyolu taşımacılığının çok yönlülüğü, farklı taşımacılık türlerini ve gemilerin bu amaca uygun olarak tasarlanmasını kolaylaştırmaktadır. 

Denizyolu Taşımacılığının Avantajları

• Güvenli ticaret işlemleridir
• Dış ticaretin güvenilir müttefikidir
• Menşe limanında güvenli, etiketli ve mühürlü konteynerlerle lojistik sürecinde izlenebilirlik sağlar.
• Büyük hacimli ve yüksek tonajlı sevkiyatlar için idealdir.
• Nakliye konteynerleri ayrıca karayolu veya demiryolu ile ileri taşımalarda da kullanılabilir.
• Diğer taşıma yöntemlerine göre daha ekonomiktir.
• Tehlikeli maddelerin taşınmasına olanak sağlar.
• Diğer ulaşım türlerine göre daha az çevreyi kirletir ve yeşil lojistiği teşvik eder.
• Gönderi az miktarda maldan oluşuyorsa, bunlar diğer mallarla birlikte bir konteynere yerleştirilebilir ve maliyetleri paylaşılabilir.

Denizyolu Taşımacılığının Dezavantajları

• Son varış noktasına ulaşmak için karayolu ve bazı durumlarda havayolu gibi diğer ulaşım araçlarıyla birleştirilmesi gerekir.
• Bazen diğer ulaşım türlerine göre daha yavaş olabilir.
• Kritik limanlı bölgelerden geçerken ek ücretler uygulanabilir.
• Deniz ve okyanuslardaki hava koşulları yolculukları değiştirebilir ve geciktirebilir.
• İç ticarette pek kullanılmaz.
• Her ülkenin limanları büyük konteyner gemilerine uygun donanıma sahip değildir.