Lojistik Nedir? Lojistiğin Süreçleri Nelerdir?

Deniz, hava veya kara yoluyla ülkeler arasında ürün veya malların ithalatı ve ihracatı işlemine uluslararası taşımacılık denir. Yükün ülke sınırları arasında taşınması zorlu bir işlemdir ve buna çok sayıda kural ve düzenleme de eşlik eder. İşletmelerin, malları etkili bir şekilde ithal etmek veya ihraç etmek için belirli uluslararası taşımacılık prosedürlerini bilmeleri ve bunlara uymaları gerekir. Ayrıca gönderilerinin gümrükten geçmesini sağlamak için gerekli evrakları da toplamaları gerekiyor. 

Müşterilerin ihtiyaçlarına göre malların, hizmetlerin ve ilgili bilgilerin başlangıç ​​noktasından tüketim noktasına kadar gelen ve giden akışıyla ilgilenen tedarik zinciri yönetiminin parçasına lojistik denir. Lojistik yönetimi, şirketlerin tedarik zincirlerini yönetmeleri açısından karmaşık ve temel bir konudur. Anahtar bileşenler, malların üreticiden distribütöre veya tüketiciye teslim sürecinde tutarlı olmaktır.

Lojistik Hizmetlerinin Bileşenleri

Bu bölümde lojistik hizmetlerinin bileşenlerini detaylı olarak inceleyeceğiz.

1.     Envanter Yönetimi: Envanterin etkili bir şekilde yönetilmesi önemli bir lojistik fonksiyondur. Envanter kontrolünden tahmin ve talep planlamasına kadar lojistik ekiplerinin stok fazlasının, israfın ve stok yokluğunun minimum düzeyde olmasını sağlaması gerekir.

2.     Depolama: Planlanan lojistik faaliyetleri depo verimliliğini arttırır. Lojistik, depo düzeni tasarımı, depolama yöntemleri, sipariş toplama ve envanter takibi gibi depo süreçlerini otomatikleştirerek depo yönetimini iyileştirebilir.

3.     Bilgi Akışı: Lojistik hizmetlerinin diğer önemli bileşenleri bilgi akışı ve kontrolüdür. İlk husus, bilginin lojistik süreçler boyunca nasıl aktığıyla, sonraki husus ise bu bilgiye kimin erişebileceğiyle ilgilidir.

4.     Siparişin Yerine Getirilmesi: Bu madde, müşterinin siparişini vermesinden fiili teslimata kadar doğru, güvenli ve verimli bir şekilde gerçekleşen adımları içerir.

5.     Ulaşım Yönetimi: Lojistikte nakliye maliyetleri işletmeler için her zaman büyük bir zorluk olmuştur. Geliri, müşteri memnuniyetini, iş itibarını ve daha fazlasını etkilediği için önemli bir lojistik bileşenidir. 

Lojistik Yönetiminin Bileşenleri

Lojistik bileşenlerin yönetimi ne kolay ne de basit bir süreçtir ve her durumda yeterli planlama, yönetim, izleme ve kontrol gerektirir. Farklı lojistik yönetimi bileşenlerine ve bu bileşenlerdeki verimliliğin gelişmiş lojistik operasyonlarını nasıl destekleyebileceğine bir göz atalım.

1.     Stratejik Planlama ve Yönetim: Bütçeleme, talep tahmini, taktik planlama, risk değerlendirmesi, kaynak planlaması, satıcılar, tedarikçiler, distribütörler ve üçüncü taraf lojistik hizmetleri ile iş birliği gibi lojistik için ayrıntılı eylem planlarını tasarlar.

2.     Gelen ve Giden Lojistik:   Üretim programlarını sürdürmek ve maliyetleri azaltmak için satıcılardan/tedarikçilerden malların içeriye doğru akışını ifade eden lojistik türü gelen lojistiktir. Siparişlerin karşılanması için malların müşterilere doğru akışını ifade eden ve lojistik verimliliği, maliyetlerin azalması ve müşteri memnuniyeti ile sonuçlanan lojistik türü de giden lojistiktir.

3.     Bilgi Sistemleri ve Teknoloji: Araç/mal takibi için GPS gibi ileri teknolojiler, doğru talep tahmini için araçlar, ekonomik sipariş miktarına göre yeniden sipariş başvuruları, teslimat rotalarını optimize etmeye yönelik çözümler gibi çalışmaları kapsar.

4.     Dağıtım, Teslimat ve İade Yönetimi: Doğrudan veya dolaylı dağıtım için akıllı planlama yapmak, rotaları düzenlemek, optimize etmek, nakliye gecikmelerini azaltmak, envanteri ve depo alanını optimize etmek için teknolojiyi kullanmak gibi aşamaları kapsar.

5.     Uyumluluk Yönetimi: Ticaret ve mevzuata uygunluk, çevresel uyum, veri koruma, güvenlik ve emniyetle ilgili uyumluluk, vergilendirme, dokümantasyon ve raporlama gibi unsurları dahil eder.

Lojistik Süreçleri Nelerdir?

Lojistik süreç, malların, hizmetlerin ve ilgili bilgilerin başlangıç ​​noktası ile tüketim noktası arasındaki ileri ve geri akışının ve depolanmasının verimli ve etkili bir şekilde planlanmasını, uygulanmasını ve kontrolünü kapsar. Bu süreç, müşteri gereksinimlerini karşılamakla beraber kapsadığı her bir faaliyet, genel tedarik zincirinde oldukça önemli bir rol oynar.

Lojistik sürecinin temel bileşenlerini detaylı olarak şu şekilde inceleyebiliriz:

1.     Tedarik:

·       Kaynak Kullanımı: Tedarikçilerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi.

·       Satın Alma: Gerekli malzeme veya ürünleri sipariş edilmesi ve satın alınması.

·       Tedarikçi Yönetimi: Tedarikçilerin ilişkilerinin ve performansının yönetilmesi.

2.     Nakliye:

·       Gelen Lojistik: Malların tedarikçilerden depolara veya üretim tesislerine taşınması.

·       Giden Lojistik: Bitmiş ürünlerin depolardan müşterilere veya perakendecilere taşınması.

·       Filo Yönetimi: Nakliye için şirkete ait veya sözleşmeli araçların yönetilmesi.

3.     Depolama:

·       Depolama: İhtiyaç duyulana kadar envanterin tutulması.

·       Envanter Yönetimi: Stok seviyelerinin takibi ve yönetilmesi.

·       Siparişin Gerçekleştirilmesi: Ürünlerin müşterilere toplanması, paketlenmesi ve nakliyesinin gerçekleşmesi.

4.     Dağıtım:

·       Dağıtım Merkezleri: Malları alan, işleyen ve dağıtan tesisler.

·       Ağ Tasarımı: Dağıtım merkezlerinin yerleşiminin ve işleyişinin planlanması.

5.     Malzeme Taşıma:

·       Yükleme ve Boşaltma: Malların depolara ve nakliye araçlarına giriş ve çıkışlarının takibinin yapılması.

·       Paketleme: Ürünlerin nakliye ve depolama için güvenli bir şekilde paketlenmesi.

6.     Bilgi Yönetimi:

·       Lojistik Bilgi Sistemleri: Lojistik operasyonlarını yönetmek için kullanılan yazılım ve teknoloji.

·       Veri Analizi: Verimliliği artırmak için lojistik verilerinin izlenmesi ve analiz edilmesi.

7.     Siparişin Hazırlanması:

·       Sipariş Girişi: Müşteri siparişlerinin kaydedilmesi.

·       Sipariş Takibi: Siparişlerin yerleşimden teslimata kadar durumunun izlenmesi.

·       İade Yönetimi: İade edilen malların incelenmesi ve geri ödemelerin veya değişimlerin işlenmesi.

1.     Stok Kontrolü:

·       Stok Kontrolü: Aşırı stoklama olmadan talebi karşılamak için optimum stok seviyelerinin sağlanması.

·       Döngü Sayımı: Doğruluğu sağlamak için envanterin bir kısmının düzenli olarak sayılması.

2.     Müşteri İlişkileri:

·       Teslimat Performansı: Teslimat sürelerinin karşılanması ve ürün kalitesinin sağlanması.

·       Müşteri İletişimi: Müşterilerin sipariş durumu hakkında bilgilendirilmesi ve sorunların çözülmesi

3.      İade Süreci:

·       İade İşleme: Ürün iadeleri, yenilemeler ve geri dönüşümle ilgilenilmesi.

·       Atık Yönetimi: Lojistik süreçteki atık malzemelerin bertaraf edilmesi veya geri dönüştürülmesi.

İşletmeler, lojistiğin çeşitli bileşenlerini (tedarik, nakliye, depolama, dağıtım, malzeme taşıma, bilgi yönetimi, siparişin hazırlanması, stok kontrolü, müşteri ilişkileri ve iade süreci) etkin bir şekilde yönetip zamanında teslimat yaparak maliyetleri azaltır ve müşteri memnuniyetini artırırlar.