Uluslararası Teslim Şekilleri (Incoterms) nelerdir?
Incoterms, Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından oluşturulan ve uluslararası satış sözleşmelerinde kullanılan, önceden tanımlanmış bir dizi ticari şartlardan oluşur. Kısacası, Incoterms nedir sorusu için gönderideki riskin kimde olduğunu belirlemek için kullanılan bir dizi kuraldır şeklinde cevap verilebilir. Incoterms zorunlu kurallar değildir; yasal etki kazanabilmeleri için taraflarca sözleşmelerine açıkça dahil edilmeleri gerekir.
Yaygın olarak kullanılan satış terimleri olan Incoterms, satıcıların ve alıcıların sorumluluklarını tanımlayan 11 uluslararası kabul görmüş kuraldan oluşan bir kümedir. Aynı zamanda bu teslim şekilleri, sevkiyat, sigorta, dokümantasyon, gümrük işlemleri ve diğer lojistik faaliyetlerin ödemesinden ve yönetiminden kimin sorumlu olduğunu belirtmesi yönünden önemli bir programdır.
Incoterms'e Genel Bir Bakış
Incoterms'e, 2020 yılında 2010 versiyonuna göre iki önemli değişiklik yapıldı; Birincisi, DAT (Terminalde Teslim) terimi, Belirtilen Yerde Eşya Boşaltılmış Teslim (DPU) olarak değiştirildi. İkincisi, FCA (Taşıyıcıya Teslim) terimi, artık konşimentoların (B/L) yükleme sonrası basılmasına izin verecek şekilde güncellendi.
Incoterms 2020 kurallarının güncellenmesiyle bir önceki versiyonda olduğu gibi aynı sayıda (toplam 11 adet) kural içermekle birlikte taşıma şekilleri iki kategoriye ayrıldı. Bu 11 kuraldan 7'si genel taşıma şekilleri için ve kalan 4'ü de sadece Denizyolu veya Karayolu taşımacılığında kullanılmaya başlandı.
Genel taşıma modları için 7 Incoterms 2020 kuralı şunlardır:
· EXW-Ex Works (İşyerinde Teslim)
· FCA- Ücretsiz Taşıyıcıya Masrafsız Teslim
· CPT- Taşıma Ücreti Ödenmiş Olarak Teslim
· CIP- Taşıma ve Sigorta Ödenmiş Olarak Teslim
· DAP- Belirtilen Adreste Teslim
· DPU- Belirtilen Yerde Eşya Boşaltılmış Teslim
· DDP- Gümrük Vergileri Ödenmiş Olarak Teslim
DPU Incoterms 2020 itibariyle, eski DAT teslim şeklinin yerine kullanılmaya başlandı ve bu da satıcının malları gelen taşıma aracından boşaltması için bazı ek şartlar getirdi.
Denizyolu veya Karayolu taşıma modları için 4 Incoterms 2020 kuralı şöyledir:
· FAS - Gemi Yanında Masrafsız Teslim
· FOB - Gemide Masrafsız Teslim
· CFR - Masraflar ve Navlun Dahil Teslim
· CIF - Masraflar, Sigorta ve Navlun Dahil Teslim
Incoterms Neleri Kapsar?
Incoterms'in ne olduğuna açıklık getirdikten sonra, Incoterms neleri kapsar üzerine bilgi verelim. Satıcının ve alıcının birincil yükümlülükleri; her birinin sorumlulukları, teslimat zamanı ve riskin transferi gibi bir satış sözleşmesinin çeşitli unsurlarını kapsar. Ayrıca sigorta, ihracat ve ithalat gümrüklemesi ve malların teslimatına ilişkin diğer maliyetlerin bölünmesiyle de ilgilenir.
Her Incoterms kuralı altında tam bir hüküm seti sağlansa da bir satış sözleşmesinin tarafları bu hükümleri bütünüyle benimsemek zorunda değildir. Tarafların, belirsizliği önlemek için dikkatli olmaları gerekse de ilgili Incoterms'ten belirli hükümleri sözleşmeye dahil edebilirler.
Her Incoterm kuralında bulunan A/B maddeleri, hem satıcının (A1-A10) hem de alıcının (B1-B10) yükümlülüklerine ilişkin aşağıdaki konuları kapsayan birkaç kuralı içerir:
- A1/B1 – Genel Borçlar
- A2/B2 – Teslimat / Tesellüm
- A3/B3 – Hasarın Transferi
- A4/B4 – Taşıma
- A5/B5 – Sigorta
- A6/B6 – Teslimat / Taşıma Belgesi
- A7/B7 – İhracat / İthalat Gümrüklemesi
- A8/B8 – Kontrol / Paketleme / İşaretleme
- A9/B9 – Maliyetlerin Paylaşımı
- A10/B10 – İhbarlar
Incoterms Neleri Kapsamaz?
Yukarıda belirtildiği üzere, Incoterms genellikle satış sözleşmesine dahil edilir, ancak Incoterms neleri kapsamaz sorusu için şunları söyleyebiliriz:
- Bir satışın tüm koşullarını ele almaz
- Satılan malları tanımlanmaz veya sözleşme fiyatını listelemez
- Satıcı veya alıcı arasında müzakere edilen ödeme yöntemini veya zamanlamasını ifade etmez
- Malların mülkiyeti satıcıdan alıcıya geçtiği zamanı belirtmez
- Satıcının alıcının ülkesinde gümrük işlemlerini kolaylaştırmak için alıcıya hangi belgeleri sağlaması gerektiğini belirtilmez
- Satış sözleşmesine uygun olarak malların sağlanamaması, teslimatın gecikmesi veya uyuşmazlık çözüm mekanizmalarına ilişkin sorumluluklara atıfta bulunmaz
Incoterms'in Sınıflandırılması
Incoterms 2020, dört ana kategoriye ayrılır:
E Grubu: Kalkış
- EXW (Ex Works): Satıcının malları alıcıya, genellikle satıcının işyeri olan depo, fabrika gibi herhangi bir belirli yer olan teslimat yerinde ve sözleşmede belirtilen süre içinde teslim edilmesidir.
F Grubu: Taşıma Ücreti Ödenmemiş
- FCA (Free Carrier): Satıcı, malları, satıcının işyerinde veya başka bir yerde, alıcı tarafından belirlenen taşıyıcıya veya başka bir kişiye teslim eder.
- FAS (Free Alongside Ship): Satıcı, malların alıcı tarafından belirlenen sevkiyat limanında, geminin yanına (örneğin bir rıhtım) yerleştirilmesiyle teslimatı gerçekleştirir.
- FOB (Free On Board): Satıcı, malları alıcı tarafından belirlenen yükleme limanında belirlenen gemide teslim eder veya daha önceden teslim edilmiş malları temin eder.
C Grubu: Taşıma Ücreti Ödenmiş
- CFR (Cost And Freight): Satıcı malları gemiye teslim eder veya halihazırda teslim edilmiş malları tedarik eder ve malların belirlenen varış limanına getirilmesi için gerekli masrafları ve navlunu sözleşmeye bağlamalı ve ödemelidir.
- CIF (Cost, Insurance and Freight): Satıcı malları gemiye teslim eder veya halihazırda teslim edilmiş malları tedarik eder. Ürünler gemideyken malların kaybolması veya hasar görme riski geçer. Aynı zamanda alıcı, malı varış limanında sigorta yaptırmalı ve gümrük işlemlerini gerçekleştirmelidir.
- CPT (Carriage Paid To): Satıcı, malları, taraflar arasında kararlaştırılmış bir yerde (eğer böyle bir yer kararlaştırılmışsa) taşıyıcıya veya satıcı tarafından belirlenen başka bir kişiye teslim eder. Malların belirlenen varış yerine ulaştırılması için gerekli olan taşıma sözleşmesi yapılmalı ve taşıma masrafları satıcı tarafından ödenmelidir.
- CIP (Carriage and Insurance Paid To): Satıcı, CPT ile aynı sorumluluklara sahiptir, ancak ayrıca malların taşınması sırasında kaybolması veya hasar görmesi riskine karşı alıcının sigorta teminatı sözleşmesi yapar.
D Grubu: Varış
- DAP (Delivered At Place): Satıcı, malların belirlenen varış yerinde, boşaltılmaya hazır bir şekilde gelen taşıma aracında alıcının emrine bırakılmasıyla teslimatı gerçekleştirir.
- DPU (Delivered At Place Unloaded): DPU, eski Incoterm DAT (Delivered At Terminal) kuralının yerini alan yeni bir Incoterm kuralıdır. Satıcı, malların boşaltılıp belirlenen varış yerinde alıcının emrine verilmesiyle teslimatı gerçekleştirir.
- DDP (Delivered Duty Paid): Satıcı, malları, ithalat için gümrüklenmiş ve varış yerinde boşaltılmaya hazır bir şekilde gelen taşıma aracında alıcının emrine verildiğinde teslim eder.
